Czy można umrzeć od złamanego serca?

Nie śpisz, nie jesz, serce wali jak oszalałe. W klatce piersiowej czujesz ucisk, w gardle gulę, a żołądek zachowuje się tak, jakby ktoś zawiązał go na supeł. I wtedy ktoś mówi: „To tylko rozstanie”.

Tylko?

Twój organizm nie ma osobnej szufladki podpisanej „rozstanie, proszę nie reagować zbyt poważnie”. Dla układu nerwowego nagła utrata osoby, z którą wiązało się bezpieczeństwo, bliskość, codzienność i przewidywalność, może być potężnym stresem. Dlatego odpowiedź na pytanie, czy można umrzeć od złamanego serca, nie brzmi po prostu: „nie, to tylko powiedzenie”. Istnieje prawdziwy zespół złamanego serca. Nazywa się takotsubo.

Ale zanim zaczniesz sprawdzać puls co trzy minuty i wpisywać objawy w Google, przeczytaj dalej.

Zespół złamanego serca, czyli czym jest takotsubo?

W medycynie istnieje zespół takotsubo, nazywany również kardiomiopatią stresową albo zespołem złamanego serca. Może pojawić się po bardzo silnym stresie emocjonalnym lub fizycznym, po śmierci bliskiej osoby, nagłej stracie, traumatycznym wydarzeniu czy poważnej chorobie. Silny kryzys emocjonalny związany z rozpadem relacji również może być stresorem.

W takotsubo dochodzi do nagłego, przejściowego osłabienia pracy części mięśnia sercowego. Jednym z mechanizmów wiązanych z tym zespołem jest gwałtowna odpowiedź organizmu na hormony stresu, między innymi adrenalinę i noradrenalinę. Po ludzku? Organizm dostaje tak potężny sygnał alarmowy, że serce naprawdę może na niego zareagować.

To nie jest metafora.

Jakie są objawy zespołu złamanego serca?

Najczęściej pojawia się nagły ból w klatce piersiowej i duszność. Objawy mogą bardzo przypominać zawał serca. Mogą wystąpić również kołatania serca lub omdlenie.

I tutaj bardzo ważna rzecz. Nie próbuj samodzielnie odróżniać zespołu złamanego serca od zawału. Nie rób testu z internetu i nie czekaj, aż „przejdzie, bo to pewnie stres”. Nie zakładaj, że skoro właśnie się rozstałeś, to ból w klatce na pewno jest od emocji. Nagły lub silny ból w klatce piersiowej, duszność, omdlenie albo inne gwałtowne objawy wymagają pilnej oceny medycznej.

Takotsubo diagnozuje się medycznie. Nie przez Google. Nie przez TikToka. Nie przez artykuł na naszej stronie.

Dlaczego po rozstaniu boli klatka piersiowa i serce?

A co, jeśli byłeś u lekarza, serce zostało zbadane, nie masz takotsubo ani zawału, a mimo to naprawdę boli? To też może się zdarzyć.

Rozstanie nie odbywa się wyłącznie „w głowie”. Układ nerwowy może odpowiedzieć napięciem mięśni, zmianą sposobu oddychania, przyspieszeniem tętna, zaburzeniami snu, nudnościami i utratą apetytu. Do tego dochodzi lęk. Czujesz ucisk i myślisz: „coś jest nie tak”. Zaczynasz obserwować klatkę piersiową, sprawdzasz puls, bierzesz głębszy oddech. „Czy ja normalnie oddycham?”. Serce przyspiesza. „No właśnie. Wiedziałem. Coś się dzieje”.

I tak ciało zaczyna nakręcać myśli, a myśli nakręcają ciało. Nie oznacza to, że masz ignorować objawy somatyczne. Oznacza to, że po wykluczeniu przyczyn medycznych warto również przyjrzeć się temu, co robi układ lękowy.

Dlaczego rozstanie naprawdę boli? Co dzieje się w mózgu?

Mózg nie zawsze traktuje odrzucenie jak smutną informację. Czasami traktuje je jak zagrożenie.

W badaniach dotyczących odrzucenia romantycznego obserwowano, że doświadczenie niechcianego rozstania angażuje część obszarów mózgu związanych również z przetwarzaniem bólu fizycznego. Nie oznacza to, że złamana noga i rozstanie są neurologicznie dokładnie tym samym. Wiemy jednak, że zdanie „to naprawdę boli” nie jest wyłącznie romantyczną metaforą.

Dlatego po rozstaniu możesz czuć ciężar w klatce piersiowej, ścisk w gardle, napięcie mięśni, ból brzucha, mdłości, brak apetytu i zmęczenie tak duże, jakbyś od kilku dni chorował. Możesz nie spać, a jednocześnie nie mieć siły wstać z łóżka. Możesz być głodny i nie być w stanie niczego przełknąć. Ciało bierze udział w tym kryzysie razem z Tobą.

Dlaczego po rozstaniu ciągle sprawdzam telefon?

Budzik, kawa, wiadomość „jak dojedziesz, daj znać”, telefon wieczorem, czyjeś buty w przedpokoju, strona łóżka. Nawet ta konkretna irytująca rzecz, którą robił codziennie.

Przez miesiące albo lata mózg uczy się drugiego człowieka. Nie romantycznie. Neuronalnie. Uczy się schematów, godzin, dźwięków, reakcji i przewidywalności. I nagle tego nie ma. Ty wiesz, że się rozstaliście, ale Twój układ nerwowy jeszcze przez jakiś czas działa według starej mapy.

Dlatego ręka sama sięga po telefon. Dlatego słyszysz powiadomienie i przez sekundę myślisz, że to on albo ona. Dlatego otwierasz Instagram, chociaż pięć minut wcześniej obiecałeś sobie, że już nie sprawdzisz.

To nie jest dowód, że jesteście sobie pisani. To może być mózg, który nadal próbuje odnaleźć dobrze znany wzorzec.

Kołatanie serca, lęk i bezsenność po rozstaniu

„Dlaczego nie odpisuje?”, „Czy jest z kimś?”, „Może jednak napiszę?”, „A jeśli to była największa miłość mojego życia?”, „A jeśli już nikogo nie znajdę?”.

Organizm może odpowiedzieć na takie myśli reakcją alarmową. Serce przyspiesza, oddech staje się płytszy, mięśnie się napinają, żołądek zwalnia, a sen przestaje przychodzić. Z punktu widzenia układu alarmowego nie jest teraz czas na spokojne trawienie kolacji i osiem godzin snu. Jest problem. Trzeba go rozwiązać.

I właśnie dlatego o trzeciej nad ranem Twój mózg potrafi uznać, że idealnym momentem na analizę wiadomości z 14 marca 2022 roku jest właśnie teraz.

Jak poradzić sobie po rozstaniu? Pierwsza pomoc psychologiczna

Nie będziemy Ci mówić, żebyś „pokochał siebie”. Nie dzisiaj. W pierwszych godzinach i dniach silnego kryzysu celem nie jest zrozumienie całego związku. Celem jest ustabilizowanie człowieka.

Najpierw ciało. Kiedy ostatnio jadłeś? Nie pytamy, czy masz apetyt. Pytamy, kiedy jadłeś. Jeżeli odpowiedź brzmi „wczoraj chyba coś”, nie zamawiaj trzydaniowego obiadu. Zjedz cokolwiek, co jesteś w stanie przełknąć. Jogurt, banana, płatki z mlekiem, kanapkę, zupę albo gotowy koktajl zastępujący posiłek. To nie jest konkurs na zdrowe odżywianie. Twój organizm potrzebuje paliwa.

Chcesz napisać do byłego? Daj sobie piętnaście minut. Nie mówimy: usuń numer, zablokuj go wszędzie i nigdy więcej nie sprawdzaj profilu. Ustaw minutnik na 15 minut. Przez piętnaście minut nie pisz. Jeżeli po tym czasie nadal chcesz wysłać wiadomość, ustaw kolejne piętnaście. W kryzysie czasem nie trzeba wygrać całego życia. Trzeba przeżyć kolejny kwadrans bez zrobienia czegoś, czego za chwilę możesz żałować.

Napisz wiadomość, tylko jej jeszcze nie wysyłaj. Otwórz notatki i napisz dokładnie to, co chcesz napisać. „Tęsknię”, „Nienawidzę Cię”, „Jak mogłeś?”, „Proszę, wróć”, „Chcę, żebyś cierpiał tak jak ja”. Nie poprawiaj tego i nie rób z tego dojrzałego listu terapeutycznego. Wyrzuć treść z głowy na ekran albo papier. Decyzję o wysłaniu podejmiesz później.

Znajdź jednego człowieka. Nie dziesięciu. Jednego. Napisz: „Jest ze mną źle. Nie potrzebuję rady. Możesz ze mną chwilę zostać albo zadzwonić?”. Ludzie często nie pomagają nie dlatego, że nie chcą. Po prostu nie wiedzą, co mają zrobić. Powiedz im.

Dzisiaj nie podejmuj decyzji na całe życie. Nie rzucaj pracy, nie wyprowadzaj się do innego kraju, nie zakładaj aplikacji randkowej tylko po to, żeby coś komuś udowodnić, nie jedź pod jego dom i nie wysyłaj screenów jego matce. Silne emocje mogą zawężać uwagę. To, co dzisiaj wydaje się jedynym możliwym ruchem, za trzy dni może wyglądać zupełnie inaczej.

Nie możesz spać? Przestań prowadzić śledztwo w łóżku. Leżysz od dwóch godzin, patrzysz w sufit, sprawdzasz telefon, płaczesz i znowu sprawdzasz telefon. Wstań. Przejdź do innego pomieszczenia, usiądź i włącz coś znajomego i spokojnego. Nie analizuj związku w łóżku przez cztery godziny. Nie zawsze zaśniesz, ale możesz przestać uczyć mózg, że łóżko jest miejscem nocnego śledztwa.

Ile trwa ból po rozstaniu?

Wiemy. Chcesz datę. Chcesz wiedzieć, czy za dwa tygodnie będzie lepiej i kiedy przestaniesz budzić się rano, przez pierwsze trzy sekundy nie pamiętając, że już nie jesteście razem.

Nie podamy Ci liczby dni. Nie istnieje jeden prawidłowy czas przeżywania rozstania. I najgorsza odpowiedź, jaką można wtedy usłyszeć, brzmi: „czas leczy rany”.

Bo kiedy nie spałeś trzecią noc, prawie nie jesz i sprawdzasz telefon czterdzieści razy dziennie, nie interesuje Cię filozofia czasu. Chcesz wiedzieć, co zrobić dzisiaj o 19:40, kiedy znowu przyjdzie fala.

I właśnie z tym można pracować.

Psycholog po rozstaniu. Kiedy warto umówić się na konsultację?

Nie musisz czekać, aż przestaniesz chodzić do pracy. Nie musisz mieć diagnozy depresji i nie musisz udowadniać, że Twoje rozstanie było „wystarczająco traumatyczne”.

Warto poszukać pomocy, kiedy czujesz, że kryzys zaczyna przejmować Twoją codzienność. Kiedy prawie nie śpisz, nie jesz, nie potrafisz pracować, godzinami analizujesz rozmowy, kompulsywnie sprawdzasz byłego partnera, wysyłasz wiadomości, których później żałujesz albo lęk i objawy z ciała zaczynają Cię przerażać.

Albo po prostu czujesz: „Nie wiem, jak mam przez to przejść”.

To wystarczy.

Pomoc psychologiczna po rozstaniu w Bielsku-Białej i online

W Gabinecie Terapeutycznym U Dziewczyn pracujemy z osobami w kryzysie rozstania, straty i rozpadu związku. Nie uczymy, jak „zapomnieć człowieka” i nie każemy Ci po trzech spotkaniach powiedzieć, że rozstanie było najlepszym, co Cię spotkało.

Pracujemy nad tym, żeby odzyskać sen, przerwać wielogodzinne analizowanie, zrozumieć, dlaczego sprawdzasz jego profil i nauczyć się przechodzić przez falę tęsknoty bez wysyłania kolejnej wiadomości. A później, kiedy organizm trochę przestanie krzyczeć, możemy zacząć rozumieć, co właściwie wydarzyło się w tej relacji i dlaczego boli właśnie w ten sposób.

Prowadzimy konsultacje psychologiczne i psychoterapię stacjonarnie w Bielsku-Białej oraz online. Nie musisz wiedzieć, czy potrzebujesz psychoterapii. Możesz po prostu przyjść i powiedzieć:

„Rozstaliśmy się. Nie wiem, co mam teraz zrobić”.

Od tego możemy zacząć.

Umów się na wizytę. Przejdziemy z Tobą to, czego nie da się ominąć.